Skansen w Sanoku - budownictwo Bojków, Łemków i Pogórzan
Skansen w Sanoku to muzeum, w którym można poznać budownictwo ludowe z ziemi sanockiej. Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku powstało w 1958 roku i zajmuje około 38 hektarów. Jak ułożono tak duży obszar i co dokładnie można na nim zobaczyć? W tym tekście znajdziesz krótki przegląd sektorów, ze szczególnym uwzględnieniem Bojków i Łemków.
Czym jest Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku?
Muzeum Budownictwa Ludowego to otwarta przestrzeń, w której zgromadzono zabytkowe obiekty z ziemi sanockiej. Pochodzą one z okresu od XVII do XX wieku, a ich liczba różni się w zależności od źródła. Podaje się od około 150 do 200 zabytkowych budynków, dlatego przy planowaniu zwiedzania warto traktować te dane jako przybliżone. Różnice w źródłach nie zmieniają jednak głównej zasady: obiekty z ziemi sanockiej zebrano na jednym terenie i podzielono na sektory.
Teren muzeum jest podzielony na sektory etnograficzne. Wyróżnia się wśród nich sektory Bojków, Łemków, Pogórzan Zachodnich i Wschodnich oraz Dolinian. Taki podział pozwala zobaczyć, jak różniły się między sobą poszczególne grupy mieszkańców regionu. Jest to też najprostszy sposób, by uporządkować wizytę na tak dużej powierzchni.
Bojkowie i Łemkowie - kim byli?
Bojkowie i Łemkowie to grupy etnograficzne wywodzące się z Karpat. Bojkowie mieszkali w Bieszczadach, a Łemkowie w Beskidzie Niskim. Warto zapamiętać ten prosty podział, bo ułatwia on odczytanie nazw sektorów na miejscu.
Ta różnica geograficzna jest podstawą podziału w skansenie. Każdy z sektorów prezentuje zabudowę właściwą dla swojego regionu, dzięki czemu zwiedzający widzi odrębność obu grup na konkretnych obiektach, nie tylko w opisach. Sektory Bojków i Łemków są więc dobrym punktem wyjścia, jeśli chcesz zrozumieć kulturę karpackiej części regionu. Najlepiej obejrzeć je kolejno, jeden po drugim, i porównać to, co zobaczysz w każdym z nich. Dopiero takie zestawienie pozwala samodzielnie ocenić, czym różnią się te dwa regiony.
Sektory tematyczne skansenu w Sanoku
Oprócz sektorów etnograficznych w muzeum funkcjonują też sektory tematyczne. Są to Galicyjski Rynek, Sektor Pasterski, Sektor Naftowy i Sektor Archeologiczny. Uzupełniają one sektory etnograficzne i poszerzają ekspozycję poza samo budownictwo wiejskie.
Dzięki temu skansen nie ogranicza się do jednego tematu. Nie trzeba jednak oglądać wszystkiego w jednym podejściu. Przy tak dużej powierzchni rozsądnie jest wybrać kilka sektorów i obejrzeć je dokładnie, zamiast przejść cały teren pobieżnie.
Co jeszcze warto zobaczyć w Sanoku?
Osobnej wzmianki zasługuje Muzeum Historyczne w Sanoku, które mieści się na zamku. Galeria w odbudowanym skrzydle południowym została otwarta w latach 2010-2011. To dobre uzupełnienie wizyty w skansenie dla osób, które chcą poznać także historię samego miasta.
Skansen wymaga czasu ze względu na powierzchnię około 38 hektarów i podział na wiele sektorów. Warto więc wcześniej zdecydować, czy najbardziej interesuje cię budownictwo Bojków, Łemków, Pogórzan, czy sektory tematyczne. Dla osoby zainteresowanej Karpatami najlepszym początkiem będą sektory Bojków i Łemków, a dalej Pogórzanie, Dolinianie oraz sektory tematyczne. Zaplanuj trasę według własnych zainteresowań i sprawdź aktualne informacje na stronie Muzeum Budownictwa Ludowego, zanim wybierzesz się do skansenu w Sanoku.