Bieszczadzki Park Narodowy - bukowe lasy, połoniny i duże drapieżniki
Bieszczadzki Park Narodowy powstał na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 4 sierpnia 1973 roku, a jego siedziba znajduje się w Ustrzykach Górnych. Co sprawia, że ten obszar wyróżnia się na tle innych parków górskich? Ten artykuł pokazuje, że odpowiedź tkwi w układzie roślinności, w bukowych lasach wpisanych na listę UNESCO oraz w obecności dużych drapieżników, a każdy z tych elementów omawiamy osobno.
Czym jest Bieszczadzki Park Narodowy?
Park obejmuje około 29 200 hektarów i jest największym górskim parkiem narodowym w Polsce. Jego obecna powierzchnia wynika z późniejszych poszerzeń, a chronione są zarówno lasy, jak i otwarte przestrzenie połonin.
Piętra roślinności - od podgórza do połonin
Ta różnorodność krajobrazu jest wynikiem wysokości nad poziomem morza, bo roślinność zmienia się tu wraz z wysokością. Układ roślinności w parku ma charakter piętrowy. Podgórze sięga do około 500 m n.p.m., a wyżej rozciąga się regiel dolny z lasami, które występują do około 1150 m n.p.m. Powyżej tej granicy leżą połoniny, czyli górskie łąki bez zwartego drzewostanu. Warto pamiętać, że w Bieszczadach brakuje piętra regla górnego z lasami świerkowymi. To istotna cecha tutejszego krajobrazu, bo po lasach regla dolnego od razu pojawiają się połoniny. Wędrując w górę, przechodzi się więc od podgórza przez lasy aż do otwartych przestrzeni, a granice 500 m n.p.m. i 1150 m n.p.m. dobrze porządkują to, co można zobaczyć na kolejnych wysokościach.
Bukowe lasy Bieszczadów i wpis UNESCO
Pierwotne bukowe lasy Karpat trafiły na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2007 roku, a wtedy wpisem objęto lasy na Słowacji i Ukrainie. Bieszczadzkie drzewostany dołączono do tego obszaru w 2021 roku, a wśród chronionych fragmentów znalazły się zbocza Połoniny Wetlińskiej i okolice Smereka. Oznacza to, że polskie buczyny dołączyły do wpisu dopiero czternaście lat po jego pierwszej wersji.
Teren objęty wpisem UNESCO to około 11 procent powierzchni parku. Z tego wynika, że bukowe lasy Bieszczadów tworzą tylko część chronionego obszaru, ale właśnie ta część ma znaczenie międzynarodowe. Wpis jest dowodem na to, że bieszczadzkie buczyny zostały uznane za element większego, transgranicznego zespołu karpackich lasów.
Duże drapieżniki w Bieszczadach
W parku żyją niedźwiedź brunatny, wilk i ryś. Obecność tych zwierząt pokazuje, że w tej części Karpat zachowały się rozległe tereny o naturalnym charakterze. Duże drapieżniki potrzebują dużych przestrzeni, dlatego ich występowanie jest jednym z najczytelniejszych wyróżników bieszczadzkiej przyrody. Podczas pobytu w górach warto zachowywać się zgodnie z zasadami obowiązującymi na terenie parku narodowego.
Dlaczego warto poznać ten obszar?
Po pierwsze, park łączy w jednym miejscu trzy elementy, które trudno spotkać razem, czyli piętrowy układ roślinności, bukowe lasy z listy UNESCO i populacje dużych drapieżników. Po drugie, historia ochrony, od rozporządzenia z 1973 roku po wpis z 2021 roku, pokazuje, jak stopniowo rosło znaczenie tego terenu. Po trzecie, układ pięter od podgórza po połoniny pozwala zrozumieć, dlaczego krajobraz zmienia się tak wyraźnie wraz z wysokością.
Bieszczadzki Park Narodowy jest dobrym punktem wyjścia do planowania podróży w Bieszczady. Zebrane w tym artykule fakty mogą być dobrą bazą do dalszego poznawania parku, ponieważ porządkują najważniejsze informacje o jego historii i przyrodzie. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje o parku.